การทำเครื่องไม้

ไม้ เป็นทรัพยากรธรรมชาติโบราณ มนุษย์มีความสัมพันธ์กับป่ามาตั้งแต่ต้น ประการแรกมนุษย์ใช้ไม้สร้างบ้าน เมื่อมีวิวัฒนาการมนุษย์รู้วิธีใช้ไม้ในการทำเครื่องมือและอุปกรณ์ต่างๆ ในชีวิตและเมื่อมีความสะดวกสบายพอสมควรสนใจในความงามซึ่งให้ประโยชน์ทางอารมณ์ดังนั้นจึงเริ่มสร้างไม้เพื่อชื่นชมเช่นกันทั้งเครื่องจักรไม้ทั้งสองชนิดเป็นเครื่องจักรไม้เครื่องมือช่างประเภทเครื่องใช้ไฟฟ้าและรูปแบบที่สวยงามนี้ เป็นงานหัตถกรรมที่ชาวบ้านทำกันมาจนถึงทุกวันนี้วัสดุสำคัญที่คนไทยใช้คือไม้สักซึ่งเป็นที่นิยมมากเพราะไม้ไม่แข็งไม่หดตัว และปลวกห้ามกินทำลายไม้นอกจากนี้ยังมีไม้พะยูง โมกและไม้เครื่องมือและเครื่องใช้ที่ทำจากไม้เหล่านี้เป็นกล่อง เครื่องขูดมะพร้าวหีบอ้อยนมสำหรับตักครก Bobbins (เครื่องทอผ้าด้าย), nai (เครื่องมือหมุนวนฝ้าย), หัวนม (สัตว์แขวนคอ) หรือ Hog (ภาษาเหนือ) (ไม้ในเครื่องทอผ้าสำหรับทอบิด) (เตียงนอน) และไม้สักซึ่งเป็นที่นิยมใช้กันมากในอดีตในภาคตะวันออกเฉียงเหนือโดยเฉพาะที่จังหวัดมหาสารคามและจังหวัดขอนแก่น

สำหรับเรื่องราวนี้มีเรื่องราวเกี่ยวกับอดีตที่ว่าในสมัยรัชกาลที่ 4 ที่หมู่บ้านเล็ก ๆ แห่งหนึ่งที่จังหวัดมหาสารคามมีครอบครัวเกษตรกรที่มีลูกชายและลูกสาวเป็น ลูกชายพอใจกับลูกสาวของหมอในละแวกนั้น เป็นประเพณีของคนอีสานเมื่อผู้ชายต้องการไปขอแต่งงานกับผู้หญิงจะต้องนำพลูมาไว้กับพ่อแม่ของผู้หญิงพลูนี้จะมีลักษณะที่แตกต่างกันไปตามสถานะ คนที่มีเงินอาจให้เงินกับคุณ บุคคลที่มีสถานะจะให้เขาตะขอทองเหลือง สำหรับคนธรรมดามันจะให้ไม้หรือเครื่องจักสาน ซึ่งซื้อมาจากช่างไม้ชาวบ้านนั่นเอง ลูกชายของครอบครัวชาวนานี้เป็นคนทำงานที่มีทักษะและความสามารถดังนั้นจึงตัดสินใจทำตัวเป็นของขวัญเพื่อขอให้ลูกสาวของหมอประจำบ้านลูกชายได้ทำการทรยศต่อความสามารถอย่างสุดฝีมือ ผู้ที่ได้เห็นและยกย่องจนได้รับการเฉลิมฉลองทั่วทั้งหมู่บ้านจนกระทั่งความรู้เรื่องลูกสาวของหมอทำให้เขาอยากเห็นอีกมากในที่สุดลูกชายของชาวนาแต่งงานกับลูกสาวของแพทย์สมประสงค์ เรื่องนี้น่าประทับใจสำหรับชายหนุ่ม ในหมู่บ้านจนกว่าเขาจะติดตาม

ต่อมลูกหมากเป็นที่นิยมอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับชายหนุ่มในหมู่บ้านชนบทนั้นต่อมาในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 ชายหนุ่มชาวบ้านทำเพื่อที่จะมอบให้หญิงสาวที่รักหรือขายให้กับผู้ที่ต้องการหรือผู้ที่ไม่มีทักษะในการทำเอง พระทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการมอบให้กับชาวบ้านเป็นรางวัลสำหรับผู้ที่ทำบุญ ในเวลานั้นพระมีบทบาทสำคัญในการทำหมากพลู ต่อมาการกินหมากไม่เป็นที่นิยมเพราะรัฐบาลห้ามการกิน มีผลกระทบเชิงลบต่อการแพร่กระจายของต่อมลูกหมากโดยค่าเริ่มต้นและในที่สุดก็หายไปมีหมากพลูหลายรูปแบบ มีรูปแบบการทาสีชนิดสีธรรมชาติชนิดที่มีลวดลายแกะอยู่ด้านข้างบางชนิดมีการปิดแบบเลื่อน ฯลฯ ทั้งหมดนี้เป็นงานฝีมือศิลปะ

นอกจากเครื่องใช้ไม้ที่เป็นเครื่องใช้ในครัวเรือนแล้วชาวบ้านยังใช้ไม้เป็นส่วนประกอบในอาคารและสถานที่ ส่วนใหญ่ตกแต่งและตกแต่งอย่างสวยงามเช่นลายฉลุประดับส่วนบนของช่องระบายอากาศและประตูและหน้าต่าง หลังคาหน้าจั่วหลังคาหน้าจั่วหลังคาหน้าจั่วโบสถ์หรือราวบันไดวัดหัวหน้างานเหล่านี้ชาวบ้านจะช่วยเหลือซึ่งกันและกัน อาคารส่วนใหญ่เป็นบ้านที่อยู่อาศัยตามด้วยวัดและศาลเจ้า ชาวบ้านจะทำเพื่อสนองความต้องการของพวกเขาและเพื่อที่จะเป็นชาวพุทธ ทำด้วยฝีมือประณีตและมักจะตกแต่งให้สวยงามมากขึ้นตามมุมมองของตนเองมีหลายวิธีในการตกแต่ง วิธีการที่ได้รับความนิยมมากที่สุดคือการแกะสลักและหลอมรวมการประมวลผลหรือการแกะการแกะซึ่งเป็นคำศัพท์ทางวิชาการที่สามารถแบ่งออกเป็น 3 ลักษณะคือแกะภาพนูนต่ำหรือภาพสลักแบนภาพนูนสูงหรือภาพแกะสลัก ผู้มีอายุ. ส่วนใหญ่ไม่เคยมีการสอน แกะสลักหรือแกะสลักจากสถาบันการศึกษาใด ๆ แต่จะได้เรียนรู้จากการถ่ายทอดวาจาและการปฏิบัติจากบรรพบุรุษ

งานหัตถกรรมไม้สิ่งสุดท้ายที่พูดถึงคือผู้เล่นเครื่องดนตรีและของประดับตกแต่งเช่นเจดีย์ตุ๊กตาโดยเฉพาะช้างที่ทำด้วยไม้ เนื่องจากช้างเป็นยานพาหนะที่สำคัญที่ใช้ในการขนส่งท่อนซุงจากป่าเพื่อส่งไปยังโรงงานตัดอีกแห่ง ดังนั้นการนำช้างในท่าต่างๆมาเป็นเนื้อหาในการแกะสลักนอกจากนี้อาจมีสาเหตุอื่น ๆ เช่นในอดีตสมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงใช้ช้างเป็นพาหนะและใช้ในการต่อสู้ด้วยเช่นกัน และช้างเคยเป็นสัญลักษณ์ของธงไทยเราจึงชอบที่จะนำช้างมาเป็นรูปแกะ ศิลปะการแกะสลักหรือแกะสลักได้ทำมาตั้งแต่สมัยโบราณ แต่เนื่องจากไม้เป็นวัตถุที่เสียหายได้ง่ายจากสาเหตุทั่วไปและด้วยความชื้นของอากาศการแกะสลักไม้จึงตกมาถึงยุคปัจจุบันเพียงเล็กน้อย และผลงานที่เก็บไว้ในอาคารไม่ถูกแดดเผาและฝนตกเท่านั้นที่จะยังคงอยู่ในสภาพดีจนถึงปัจจุบัน (Manoch Kongkanan, 2006)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *